ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Όποιος κάνει μια περιπλάνηση στα νησιά αυτά, θα γνωρίσει τα κάστρα και τα παλάτια της Ρόδου, τα ερείπια του Ασκληπιείου στην Κω, θα ανακαλύψει τους λαογραφικούς θησαυρούς της Καρπάθου, το ιστορικό μοναστήρι της Πάτμου και θα γοητευτεί από το νησί των σφουγγαράδων, την Κάλυμνο.
Το βορειότερο νησί των Δωδεκανήσων, με βαθύ θαλάσσιο διαμελισμό και πολλούς απάνεμους όρμους, είναι το Αγαθονήσι. Το όνομά του προδιαθέτει για την ησυχία και την ηρεμία που επικρατούν στο νησί. Ιδεώδης τόπος για λάτρεις της φύσης και περιπατητές. Για κολύμπι προτιμήστε τη Σπηλιά, την παραλία Τσαγκάρη και τον όρμο Πόρος.
Οι Αρκοί ή Αρκίοι, συστάδα νησιών, με θαμνώδη βλάστηση και λίγα δέντρα. Στο μεγαλύτερο από αυτά, βρίσκεται και ο ομώνυμος οικισμός. Γύρω, υπάρχουν παλαιά πέτρινα σπίτια και γραφικά ταβερνάκια. Στο νησί λειτουργεί φωτοβολταϊκό πάρκο για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας. Ωραία παραλία για κολύμπι, έχει το νησί Μαράθι, με σκίνα και αρμυρίκια. Το καλοκαίρι, οι Αρκοί δέχονται πολύ κόσμο για τα καθαρά νερά, το γαλήνιο και ρομαντικό τοπίο. Εκδρομικά καραβάκια, φέρνουν καθημερινά, την περίοδο εκείνη, παραθεριστές κυρίως από την Πάτμο, αλλά και από άλλες περιοχές.
Η Αστυπάλαια, έχει κάτασπρα σπίτια και γραφικά ξωκλήσια σε κάθε σημείο του νησιού. Σύμφωνα με την μυθολογία το νησί, πήρε το όνομα της από την κόρη του Φοίνικα και της Περιμήδης. Η Αστυπάλαια, χωρίζεται από ένα στενό, πλάτους λιγότερο από 100 μέτρων στο Μέσα και στο Έξω Νησί. Στο Μέσα νησί, στην κορυφή του λόφου, υπάρχει το κάστρο με την σκούρα ντόπια πέτρα, από όπου ξεπροβάλλουν οι κατάλευκοι τρούλοι της εκκλησίας της Ευαγγελίστριας και του Αγίου Γεωργίου. Πρέπει να επισκεφτείτε, το Βενετσιάνικο κάστρο των Γκουερίνι, την εκκλησία της Πορταΐτισσας με ένα ξυλόγλυπτο εικονοστάσι, μοναδικό στο είδος του. Επίσης εδώ γίνεται και το μεγαλύτερο πανηγύρι του νησιού που κρατάει τρεις μέρες, από τις 14 έως τις 16 Αυγούστου. Αξίζει να επισκεφτείτε, τον παραθαλάσσιο οικισμό, Λιβαδιά, πολύ κοντά στη Χώρα, την πρωτεύουσα του νησιού. Είναι το πιο πράσινο χωριό του νησιού, με περιβόλια, λίγα αμπέλια και εσπεριδοειδή. Τέλος, αξίζει να πάτε βόλτα με σκάφος από την Χώρα, στον όρμο Βάτσες και το Σπήλαιο του Νέγρου.
Η Χάλκη, ένα μικρό νησί που οφείλει το όνομα της στα ορυχεία που λειτουργούσαν εδώ, ανήκει στο Νομό Ρόδου. Μπροστά από το Δημαρχείο, δεσπόζει επιβλητικός ο πέτρινος πύργος του Ρολογιού. Πρέπει να επισκεφτείτε, τον ναό του πολιούχου Αγίου Νικολάου. Το νησί έχει αρκετά μοναστήρια και ξωκλήσια. Υπάρχουν τακτικά δρομολόγια για τη βραχονησίδα Αλιμιά που βρίσκεται ανάμεσα στη Χάλκη και τη Ρόδο. Το φυσικό της λιμάνι χρησιμοποιήθηκε στις επιχειρήσεις του στρατού κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο τρίγωνο ανάμεσα στη Χάλκη, την Αλιμιά και τη Ρόδο υπάρχει το σύμπλεγμα των νήσων Άγιοι Θεόδωροι, Μακρύ και Τραγούσα. Η Χάλκη, παλαιότερα έχει φιλοξενήσει διεθνή συνάντηση νεολαίων.
Το νησί των σφουγγαράδων, η Κάλυμνος, είναι το τέταρτο νησί των Δωδεκανήσων. Οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού, που υπερβαίνουν τους 16.000 κατοίκους, ασχολούνται με την αλιεία ή τον τουρισμό. Η Πόθια, πρωτεύουσα και λιμάνι της Καλύμνου, απλώνεται αμφιθεατρικά στους πρόποδες και στις πλαγιές δύο λόφων, αλλά και στην κοιλάδα ανάμεσα τους. Στην περιοχή ξεχωρίζει η μικρή εκκλησία του Χριστού της Ιερουσαλήμ που είναι από τις πιο σημαντικές του νησιού. Οι Μυρτιές, όμορφος παραλιακός οικισμός, βρίσκεται απέναντι από την Τέλενδο, από την οποία χωρίζεται με έναν στενό δίαυλο και συνδέονται με πλοιάρια. Το Δεκαπενταύγουστο θυμηθείτε ότι έχει Πανηγύρι η Παναγία της Γαλατιανής στα Αργινώντα.
Η Κάρπαθος, το νοτιότερο νησί της Δωδεκανήσου, βρίσκεται ανάμεσα στη Κρήτη και στη Ρόδο και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο νησί του συγκροτήματος αυτού. Το ψηλότερο βουνό του νησιού είναι η Καλή Λίμνη με 1215 μ. υψόμετρο. Το νησί διαθέτει πολλά νερά και μια σημαντική γκάμα βοτάνων, ενώ στο ποικιλόμορφο περιβάλλον του αναπτύσσεται μεγάλος αριθμός ζώων και φυτών. Επίσης έχει πολλά πευκοδάση, αμπελώνες, ελιές και οπωροφόρα δέντρα. Αποτελεί μεταναστευτικό κέντρο αποδημητικών πουλιών, ενώ στις βραχοσπηλιές της ζει η μεσογειακή φώκια ‘μονάχους-μονάχους'. Το νησί είναι γνωστό από τα ομηρικά έπη, ως Ανεμόεσσα. Το νησί αναβαθμίζεται και αποκτά υποδομές, ενώ διαθέτει και αεροδρόμιο διεθνών πτήσεων. Αυτό που χαρακτηρίζει το νησί, είναι η αβίαστη προσήλωση των κατοίκων στα ήθη και στα έθιμα του τόπου τους. Πρωτεύουσα και λιμάνι του νησιού, τα Πηγάδια, όνομα που προέρχεται από τα πολλά πηγάδια που υπήρχαν στη περιοχή. Η πιο φημισμένη εκκλησία του νησιού, η Κοίμησης της Θεοτόκου, βρίσκεται εδώ και σας περιμένει γιατί αξίζει να περάσετε μια βόλτα αν βρεθείτε στο νησί. Επισκεφτείτε επίσης το Λαογραφικό μουσείο του Οθος. Άλλα μέρη που μπορείτε να επισκεφθείτε είναι ο μυκηναϊκός τάφος στο Διαφάνι, το δεύτερο λιμάνι του νησιού, το Σώκαστρο στο Λευκό που υπήρξε το ορμητήριο του Νικηφόρα Φωκά στον αγώνα κατά των Αράβων, όπως επίσης και η Σαριά, το μικρό ακατοίκητο νησί στα βόρεια της Καρπάθου. Δύο εκπληκτικά χωριά του νησιού, το Μεσοχώρι, χτισμένο στο κέντρο, με πλακόστρωτους δρόμους και παραδοσιακά καρπαθιώτικα σπίτια και η Όλυμπος, που είναι γνωστή επειδή διατηρεί αρχέγονα έθιμα, διάλεκτο και παραδοσιακούς κανόνες στην καθημερινή ζωή.
Η Κάσος , έχει πανάρχαια ιστορία και πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την Κρήτη, αφού βρίσκονται πολύ κοντά. Παρά το μέγεθος της υπήρξε σπουδαία ναυτική και εμπορική δύναμη.
Σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα, έχει αποδειχτεί ότι οι κάτοικοι του νησιού έλαβαν μέρος στον Τρωικό Πόλεμο υπό από την αρχηγεία της Κω. Οι Κασιανοί ήταν πάντα εξαιρετικοί ναυτικοί γι' αυτό και οι εμπορικές δραστηριότητες ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένες στο νησί. Η Κάσος ξαναενώθηκε με την Ελλάδα μετά την επανάσταση του 1821 το 1948 μαζί με τα υπόλοιπα νησιά των Δωδεκανήσων. Στο Φρυ, πρωτεύουσα και κύριο λιμάνι του νησιού, ξεχωρίζει κάποιος πάνω από τα σπίτια, το καμπαναριό της εκκλησίας του πολιούχου Αγίου Σπυρίδωνα. Πρέπει να επισκεφτείτε, την αρχαιολογική συλλογή, τη δημοτική βιβλιοθήκη και το μνημείο των ηρώων του 1821. Πρέπει να δείτε αυτήν την ξεχωριστή και πρωτότυπη ως προς τα χρώματα εκκλησία της Αγίας Τριάδας στο χωριό Πόλι, όπου είναι βαμμένη σε έντονο μπλε και πορτοκαλί χρώμα. Μπορείτε να κολυμπήσετε στις παραλίες, στο Φρυ, στο Εμπορείο, αλλά και στις Φωκιοκάμαρα, Αντιπέρατο και Χέλαντρο.
Ακριτικό νησί στο ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας, το Καστελόριζο, ιδανικό για όσους αγαπούν τις ήρεμες διακοπές και το περπάτημα. Έχει αρχαιότατη ιστορία και μεγάλη ναυτική παράδοση. Το νησί ενώθηκε οριστικά με την Ελλάδα το 1948. Η πρωτεύουσα Καστελόριζο, με τα γραφικά τοπία, τα παραδοσιακά πολύχρωμα αρχοντόσπιτα, τα ξύλινα ή σιδερένια μπαλκόνια, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο πληθυσμό του νησιού. Πάνω στο Καστέλο Ρόσο, τον λόφο με τα κόκκινα βράχια, στέκεται το κάστρο των Ιωαννιτών Ιπποτών. Και κάτω από το κάστρο βρίσκεται ο άριστα διατηρημένος Λύκιος Τάφος. Να επισκεφτείτε, την εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, μητρόπολη του νησιού με γοτθικά στοιχεία, τη Σαντραπεία Αστική Σχολή και το Παλαιόκαστρο. Επίσης, ανεβείτε 401 σκαλοπάτια που οδηγούν στο καστρομονάστηρο του Αγίου Γεωργίου του Βουνού με την υπέροχη γαλήνια θέα. Ένα από τα ωραιότερα σπήλαια της Μεσογείου, είναι αυτό του νησιού, το ‘Γαλάζιο Σπήλαιο' ή ‘Τρύπα του Παραστά'. Δοκιμάστε τα ντόπια γλυκά, στραβά, και κατσουμάρια.
Η Κως βρίσκεται πλάι στις τουρκικές ακτές της Μ. Ασίας, στο στόμιο του κόλπου της Αττάλειας. Τα κλίμα της είναι γλυκό όλο τον χρόνο και το έδαφος της ιδιαίτερα εύφορο και γενικά το νησί είναι επίπεδο, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις. Άκμασε ιδιαίτερα τον 4ο αιώνα π.Χ. Στην Κω γεννήθηκε ο πατέρας της Ιατρικής Ιπποκράτης (460-357 π.Χ.) – και να θυμίσουμε ότι όλοι οι γιατροί του κόσμου πριν αναλάβουν καθήκοντα ορκίζονται στον όρκο που έχει γράψει ο αρχαίος αυτός Έλληνας – ενώ εδώ έζησαν και άλλοι διάσημοι γιατροί της αρχαιότητας, αξιόλογοι ποιητές, καλλιτέχνες και αθλητές. Το νησί κάθε χρονιά προσελκύει, χιλιάδες επισκέπτες, κυρίως Βορειοευρωπαίους. Στη πρωτεύουσα και κύριο λιμάνι του νησιού, τη Κω, βρίσκεται και ο πλάτανος του Ιπποκράτη. Είναι ένα τεράστιο δέντρο, με περίμετρο κορμού 12 ολόκληρων μέτρων! Ο Θρύλος λέει ότι τον είχε φυτέψει ο ίδιος και στην παχιά σκιά της φυλλωσιάς του δίδασκε την επιστήμη στους μαθητές του. Να πούμε ότι αυτό το μοναδικό δέντρο θεωρείτε το αρχαιότερο δέντρο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κύριο μεταφορικό μέσο στη πόλη της Κω, είναι το ποδήλατο. Να πάτε στις ιαματικές πηγές της Αγίας Ειρήνης στην περίπτωση που είστε γυναίκα και έχετε γυναικολογικά προβλήματα.
Το νησί της Λέρου, χρησιμοποιήθηκε την περίοδο του Εμφυλίου και της δικτατορίας ως τόπος εξορίας. Οι πολλές φυσικές της ομορφιές είναι μεγάλες. Το λιμάνι, οι αμμουδερές παραλίες και τα νησάκια που υπάρχουν τριγύρω, την καθιστούν ιδιαίτερα γοητευτικό προορισμό διακοπών. Η Λέρος είναι γεμάτη αντιθέσεις και αρμονία, με κλίμα τόσο υγιεινό όσο λίγες περιοχές της χώρας μας. Χωρίζεται από την Κάλυμνο με τον δίαυλο με τα Γλαρονήσια, όπου βρίσκονται βυθισμένα πανάρχαια ερείπια. Ο Πλάτανος, καρδιά του νησιού, ιστορικό, διοικητικό, πνευματικό και εμπορικό κέντρο, είναι η παλαιότερη συνοικία και πρωτεύουσα της Λέρου. Να επισκεφτείτε το γνωστό μοναστήρι της Παναγιάς Κυράς. Από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του νησιού ο Πύργος Μπελένη, όπου στεγάζεται το Ιστορικό-Λαογραφικό Μουσείο του νησιού. Το λιμάνι, είναι κλειστό, ασφαλές και με τεράστια προβλήτα. Προτιμήστε τις παραλίες, Άγιος Στέφανος, Ρήνα και Μπλεφούτη, που θα σας εξασφαλίσουν σίγουρα μια ωραία και ευχάριστη μέρα για μπάνιο και ξεκούραση.
Οι Λειψοί, χαρακτηρίζονται από χαμηλούς, θαμνοσκέπαστους λόφους, οι οποίοι καταλήγουν σε δαντελωτές ακτές, μικρές κοιλάδες με ελιές, χωράφια με κηπευτικά και αμπέλια. Οι αποστάσεις του νησιού είναι μικρές και προσφέρεται κυρίως για ήσυχες διακοπές. Να επισκεφτείτε την μεγαλόπρεπη εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, με τον γαλάζιο τρούλο και τα δυο καμπαναριά. Εκεί υπάρχει η μοναδική εικόνα της Παναγίας στην Ελλάδα, που δεν κρατά το Θείο Βρέφος, αλλά τον Εσταυρωμένο Χριστό και γι' αυτό της έδωσαν το όνομα Παναγιά του Χάρου. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία, την αλιεία και την γεωργία. Οι Λειψοί το καλοκαίρι, συγκεντρώνουν πολύ κόσμο για τις καθαρές παραλίες, το ήρεμο τοπίο και τους πολύ φιλόξενους κατοίκους, άλλωστε όλοι οι Έλληνες ως λαός φημιζόμαστε για αυτό!!
Η Νίσυρος, νησί με ηφαιστιογενή προέλευση και εξαιρετικά ποικίλη γεωλογική δομή, είναι η ‘πέτρα' που απέσπασε ο Ποσειδώνας από το ακρωτήρι Χελώνα της Κω για να την εκσφενδονίσει κατά του γίγαντα Πολυβώτη. Ο τεράστιος ελλειψοειδής υδροθερμικός κρατήρας, βάθους 30 μέτρων, ονομάζεται ‘Στέφανος' και συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών κυρίως από την Κω. Πρωτεύουσα και λιμάνι του νησιού, το Μανδράκι, με τα κάτασπρα σπίτια, τα πλακόστρωτα στενά σοκάκια και τα περίτεχνα βοτσαλωτά δάπεδα. Να επισκεφτείτε, το μοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιανής, που βλέπει από ψηλά και έχει μεγάλη θέα. Το νησί έχει επίσης Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο. Η αλατούχος ιαματική πηγή στα Λουτρά, είναι κατάλληλη για μυοσκελετικές αλλά και δερματικές παθήσεις. Το καλοκαίρι διοργανώνονται ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ αν είστε τυχεροί θα πετύχετε παραδοσιακό γάμο και θα πιείτε ντόπια σουμάδα και θα δοκιμάσετε πιτιά και γλυκό ντοματάκι.
Το νησί της Πάτμου, πρωτοκατοικήθηκε στους προϊστορικούς χρόνους, ενώ στα ρωμαϊκά χρόνια χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας. Το νησί με το βαθύ θαλάσσιο διαμελισμό, τα νησάκια τριγύρω, το χαμηλό ορεινό τοπίο, τα ολόλευκα σπίτια και τα δεκάδες εκκλησάκια, προσφέρεται για ήσυχες διακοπές και περιπάτους. Σημαντικό αξιοθέατο είναι, το σπήλαιο της Αποκάλυψης, που σύμφωνα με την παράδοση εδώ συνέγραψε την ‘Αποκάλυψη' ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, εξόριστος από τον αυτοκράτορα Δομιτιανό. Για κολύμπι, υπάρχουν οι παραλίες, του Γροίκου, το Διακόφτι και η Ψιλή Άμμος. Κόσμημα του χωριού Κάμπος, η μεγάλη εκκλησία του Ευαγγελισμού. Ο ναός του Απόλλωνα στο λόφο Καστέλι, συγκεντρώνει σήμερα τον περισσότερο κόσμο. Ενώ στο λιμάνι πηγαινοέρχονται μικρά και μεγάλα σκάφη όλο τον χρόνο, που μεταφέρουν επισκέπτες από όλες τις γωνιές του κόσμου.
Η Ψέριμος, με το ήρεμο τοπίο της και τους λιγοστούς κατοίκους, μεταμορφώνεται και αποκτά έντονη κίνηση καθημερινά, μετά την άφιξη από την Κω και την Κάλυμνο, πολυάριθμους ημερήσιους εκδρομείς. Στο νησί έχουν εντοπιστεί λείψανα αρχαίου οικισμού, τον οποίο ορισμένοι αρχαιολόγοι ταυτίζουν με τον Δήμο Περραιωτάν. Στα δυτικά βρίσκεται το νησάκι Πλατύ, που ένα τμήμα του αποτελεί ξεχωριστή βραχονησίδα με το όνομα Νεκροθήκη. Η Ψέριμος, προσφέρεται για όσους θέλουν ήσυχες διακοπές και σε όσους αρέσει το περπάτημα και έχουν διάθεση για εξερεύνηση.
Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο σε έκταση και πληθυσμό νησί των Δωδεκανήσων. Από τη δεκαετία του 1920 υπήρξε κορυφαίος κοσμοπολίτικος τουριστικός προορισμός. Τα τελευταία χρόνια βέβαια έχει παρουσιάσει κάποια τουριστική κάμψη, όμως οι κάτοικοι δεν σταματούν και αναβαθμίζουν τις υποδομές τους και τις υπηρεσίες τους. Στο ‘‘Νησί του Ήλιου'' γυρίστηκε η γνωστή χολιγουντιανή υπερπαραγωγή τα ‘‘Κανόνια του Ναβαρόνε'' με τον Άντονι Κουίν. Η μεσαιωνική πόλη, μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, είναι χτισμένη ημικυκλικά γύρω από το κεντρικό λιμάνι και περιβάλλεται από τείχη με γέφυρες, πύργους και πολλά διακοσμητικά στοιχεία. Να επισκεφτείτε το Ροδίνι, ένα καταπράσινο μικρό πάρκο αναψυχής με τρεχούμενα νερά και ζωολογικό κήπο. Οι εκατό χουμαρδιές, στο βόρειο άκρο της νέας πόλης, έχει πολλά φοινικόδεντρα που περιβάλλεται από όμορφα κτίρια κοντά στο αξιόλογο Ενυδρείο. Το περίφημο Καζίνο της Ρόδου στεγάζεται στο ιστορικό Ξενοδοχείο της Ρόδου που υπάρχει εκεί από το 1927. Στο Φαληράκι, κάθε καλοκαίρι ασυγκράτητα νιάτα πλημμυρίζουν τα αμέτρητα μπαρ, κλαμπ και ξενοδοχεία που υπάρχουν εδώ. Επίσης, στο Φαληράκι, στην Ιξιά και στην Καλλιθέα βρίσκονται οι πιο οργανωμένες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και τουριστικές υποδομές.
Η Σύμη, γραφικό, ορεινό και ένα από τα ακριτικά νησιά του Αιγαίου Πελάγους, πήρε πιθανόν το όνομα της από την κόρη του Ιαλυσσού και της Δώτιδας, Σύμη. Το φυσικό ανάγλυφο του νησιού, παρουσιάζει ενδιαφέρον. Το έδαφος είναι ορεινό και βραχώδες, με μικρές κοιλάδες στο εσωτερικό και δασωμένες πλαγιές στη πίσω πλευρά. Στον όρμο Κοκκινόχωμα είναι το εκκλησάκι της Ανάληψης του Χριστού. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το Μοναστήρι του Μεγάλου Σωτήρα, καθώς και η φρουριακής μορφής Μονή Ρουκουνιώτη. Μπορείτε να κολυμπήσετε στις παραλίες, Πέδι, Εμπορειό όπως επίσης και στις Αγία Μαρίνα, Δισάλωνα, Μαραθούντα και Πανορμίτη.
Ένα νησί με 50 κάτοικους, η Τέλενδος. Περπατήστε στα στενά δρομάκια του νησιού, ανεβείτε προς το μικρό πευκοδάσος, καθίστε στα γραφικά ταβερνάκια και απολαύστε τους παραδοσιακούς μεζέδες του νησιού. Εδώ υπάρχει η ερειπωμένη βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Βασιλείου και το ιερό του Αγίου Κωνσταντίνου, όπου στις 21 Μαΐου στη γιορτή του, συγκεντρώνονται πολλοί προσκυνητές στο νησί.
Η Τήλος, ένα μικρό νησί ανάμεσα στη Νίσυρο και στη Χάλκη. Το έδαφος της είναι κυρίως ημιορεινό, ενώ διαθέτει πεντακάθαρες ακρογιαλιές. Η Τήλος, προτιμάται από αυτούς που προτιμούν της ήρεμες διακοπές σε γαλήνιο περιβάλλον. Οι κάτοικοι της ασχολούνται κυρίως, με την γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Η πρωτεύουσα του χωριό είναι το Μεγάλο Χωριό. Είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στη πλαγιά του λόφου του Αγίου Στεφάνου, στην κορυφή της οποίας σώζονται τα ερείπια του κάστρου των Ιωαννιτών Ιπποτών. Πρέπει να επισκεφτείτε το εξέχουσας σημασίας σπήλαιο Χαρκαδιό, το Μικρό Θέατρο και το κάστρο της Μεσαριάς.